May 1, 2026, Friday
२०८३ बैशाख १८

विचार

गणतन्त्र : के सोचेको के भयो !

गणतन्त्र : के सोचेको के भयो !

जगत नेपाल  मुलुकमा २३८ वर्ष लामो राजतन्त्र अन्त्य भएर गणतन्त्र घोषणा भएको दिन २०६५ जेठ १५ गतेको डायरीबाट यो आलेख सुुरु गर्दै छु । तिनताका म कान्तिपुर टेलिभिजनमा समाचार संयोजक थिएँ । त्यस दिन बिहान ७ बजे उठेर अफिस गएको मान्छे घर फर्किँदा त रातको १ बजेछ । थाकेर लखतरान थिएँ । मलाई कुर्दाकुर्दा पत्नी…

लोकतन्त्रमा तानाशाहको जन्म

लोकतन्त्रमा तानाशाहको जन्म

कुलचन्द्र वाग्ले सरकार चलाउने धेरैजसा प्रणाली एकाधिकारवादी र तानाशाही प्रकारकै छन् । लोकतन्त्रमात्र यसको अपवाद हो । लोकतन्त्र पनि मूलतः व्यवहार हो शब्द त उच्चारणमात्रै । अन्य प्रणालीको दार्शनिक धरातल नै तानाशाही दीक्षित छ । लोकतन्त्र भनियोस् कि प्रजातन्त्र यो प्रणाली चाहिँ विविध कोणबाट जनमुखी प्रमाणित भएको छ । तर, लोकतन्त्रको भद्रता वा लचिलोपन भने…

  • कोरोनाको उत्पति मानिसबाट भयो कि प्रकृतिबाट ?

    कोरोनाको उत्पति मानिसबाट भयो कि प्रकृतिबाट ?

    कोभिड–१९ का कारण विश्वभरकै जनजीवन एक वर्षयता पूर्णरूपमा प्रभावित भएको छ । कोभिडका कारण निधन हुने मानिसको संख्या चाँडै ३४ लाख पुग्दैछ यद्यपि महामारीको शुरुवात कसरी भयो भन्ने कुरा अझै निश्चित भएको छैन । सरकार र वैज्ञानिकहरूको राजनीतिक एजेन्डाका कारण...

  • अवमूल्यन हुँदै राष्ट्रपति पद

    अवमूल्यन हुँदै राष्ट्रपति पद

    डा. सुरेश आचार्य निकै चर्चा र चासो रहे पनि मुलुकको सत्ता राजनीतिमा कुनै परिवर्तन भएन। नेकपा एमाले अध्यक्ष केपी शर्मा ओली घुमाइफिराइ कुर्सीका हकदार बनेका छन्। उनलाई संसदीय अंकगणितले मात्र साथ दिएको छैन, राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारी आफ्नै खल्तीको गोटी जस्तै...

  • काेरोना कहरमा पत्रकार र अभिव्यक्ति स्वतन्त्रतामाथि सरकारको प्रहार

    काेरोना कहरमा पत्रकार र अभिव्यक्ति स्वतन्त्रतामाथि सरकारको प्रहार

    धर्मेन्द्र झा नेपालमा प्रेसको स्वतन्त्रता हरण गर्न सकिने संवैधानिक र कानुनी स्पष्ट अवस्था छैन । तर वर्तमान अवस्थाको विश्लेषण गर्ने हो भने यस सम्भावनालाई अस्वीकार गर्न सकिने अवस्था पनि छैन । वर्तमानमा छलफलमा रहेका केही कानुनहरु पारित भएको अवस्थामा भोलिका...

  • जति बढी लापरबाही उति बढी खतरा

    जति बढी लापरबाही उति बढी खतरा

    महेन्द्रबहादुर विष्ट कोरोना भाइरस महामारीको दोस्रो लहरले नेपाललाई पनि दिनानुदिन आक्रान्त बनाउँदै लगिरहेको छ । प्रायः समाप्तितिर पुगेको यो महामारी पुनः बौरेर आएको छ । अहिलेसम्म विश्वका लगभग १५ करोड मानिस यसबाट संक्रमित र सिकिस्त भइसकेका छन् । भारतमा महामारीको भयावहता र त्यहाँ...

  • त्यो वैशाख ११ को मध्यरात

    त्यो वैशाख ११ को मध्यरात

    जगत नेपाल जनआन्दोलन (२०६२–०६३) उत्कर्ष पुग्ने बेलामा कफ्र्युको अवज्ञा गरेर काठमाडौंलगायत देशका प्रमुख सहरहरु दिनहुँजसो आन्दोलनकारीको भिडले सडक ढाक्न थालेको थियो । हामी ती घटनाको समाचार बनाउन तल्लिन हुन्थ्याैँ । मानिसहरु कताबाट कसरी ओइरिन्थे थाहै हुँदैनथ्यो । सहरमा कहिल्यै नदेखिएका...

  • धर्मनिरपेक्ष भनिएको नेपालमा धर्मको धमिलो

    धर्मनिरपेक्ष भनिएको नेपालमा धर्मको धमिलो

    कुनै शक छैन, कन्टिर–बाबू हिन्दू धर्म मान्छन् र हिन्दू धर्मशास्त्रमा वर्णित देव–देवीको पूजा–आराधना गर्छन् । तर यसको अर्थ उनी लकिरको फकिरवाला कट्टर कर्मकाण्डी भने होइनन् । कन्टिर–बाबू ‘सर्वधर्म हिताय सर्वधर्म सुखाय’ दर्शनको अनुशरण गर्नेवाला हुन् । संविधानमा यो देशलाई धर्म...

  • हनिमुन मनाउन आएको जोडी नारायणहिटी दरवारमा

    हनिमुन मनाउन आएको जोडी नारायणहिटी दरवारमा

    जगत नेपाल  निरंकुश राणा शासनविरुद्ध नेपाली कांग्रेसले जनक्रान्ति चलाएताकाको कुरा हो । रानुदेवी अधिकारी भर्खर १५ वर्षकी थिइन् । रानुदेवी तिनै महिला हुन् जसले रेडियोमा पहिलोपटक क्रान्तिकारी गीत गाएर नेपाली जनतालाई जागरुक बनाएकी थिइन् । राणा विरोधी गतिविधिमा संलग्न उनको...